nowoczesne metody dobierane indywidualnie
Antykoncepcja powinna być dobierana indywidualnie — z uwzględnieniem wieku pacjentki, stanu zdrowia, planów macierzyńskich, stylu życia, regularności cyklu, chorób współistniejących oraz przeciwwskazań do określonych metod.
Współczesna antykoncepcja obejmuje wiele rozwiązań: tabletki jednoskładnikowe, tabletki dwuskładnikowe, krążki dopochwowe, plastry, systemy wewnątrzmaciczne hormonalne i niehormonalne oraz inne metody zabezpieczenia przed ciążą.
Nie istnieje jedna metoda najlepsza dla każdej pacjentki. To, co będzie wygodne i bezpieczne dla jednej kobiety, u innej może być niewskazane ze względu na migreny, palenie papierosów, nadciśnienie, choroby zakrzepowo-zatorowe, karmienie piersią, wiek, masę ciała, obfite miesiączki lub inne czynniki medyczne.
Dobór antykoncepcji zaczyna się od rozmowy z pacjentką. Lekarz pyta o regularność cyklu, przebyte ciąże i porody, choroby przewlekłe, przyjmowane leki, wcześniejsze doświadczenia z antykoncepcją, działania niepożądane oraz oczekiwania wobec metody.
Przy wyborze metody znaczenie ma również bezpieczeństwo, wygoda stosowania, odwracalność, tolerancja, wpływ na miesiączki, możliwe działania niepożądane oraz to, czy pacjentka chce metody codziennej, miesięcznej czy długoterminowej.
Tabletki dwuskładnikowe zawierają dwa składniki hormonalne: estrogen oraz progestagen. Należą do metod złożonej antykoncepcji hormonalnej. Wymagają regularnego stosowania zgodnie z zaleconym schematem i powinny być dobrane po wywiadzie dotyczącym przeciwwskazań.
U części pacjentek tabletki dwuskładnikowe mogą poprawiać regularność krwawień, zmniejszać bolesność miesiączek lub łagodzić wybrane objawy związane z cyklem. Nie są jednak odpowiednie dla każdej kobiety, zwłaszcza gdy występują czynniki zwiększające ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Tabletki jednoskładnikowe zawierają progestagen i nie zawierają estrogenu. Mogą być rozważane u pacjentek, u których złożona antykoncepcja hormonalna nie jest wskazana lub nie jest preferowana. Ich stosowanie wymaga jednak systematyczności i omówienia zasad przyjmowania.
Ten typ antykoncepcji bywa brany pod uwagę między innymi w okresie karmienia piersią lub u pacjentek z przeciwwskazaniami do estrogenów, ale ostateczna decyzja zawsze zależy od indywidualnej sytuacji klinicznej.
Krążek dopochwowy oraz plaster antykoncepcyjny należą do złożonych metod hormonalnych. Podobnie jak tabletki dwuskładnikowe zawierają estrogen i progestagen, ale różnią się drogą podania oraz schematem stosowania.
Dla części pacjentek mogą być wygodniejsze niż codzienne przyjmowanie tabletki, ponieważ nie wymagają pamiętania o dawce każdego dnia. Nadal jednak wymagają kwalifikacji medycznej i uwzględnienia przeciwwskazań do antykoncepcji z estrogenem.
| Metoda | Charakterystyka | Co warto omówić z lekarzem? |
|---|---|---|
| Tabletki dwuskładnikowe | estrogen + progestagen, codzienne stosowanie | przeciwwskazania do estrogenów, regularność przyjmowania, działania niepożądane |
| Tabletki jednoskładnikowe | progestagen, bez estrogenu | karmienie piersią, przeciwwskazania, systematyczność stosowania |
| Krążek dopochwowy | złożona metoda hormonalna stosowana dopochwowo | wygoda, tolerancja miejscowa, przeciwwskazania do estrogenów |
| Plaster antykoncepcyjny | złożona metoda hormonalna przezskórna | schemat stosowania, skóra, masa ciała, przeciwwskazania |
| System wewnątrzmaciczny hormonalny | długoterminowa metoda z miejscowym uwalnianiem hormonu | miesiączki, przeciwwskazania, zakładanie i kontrola |
| System wewnątrzmaciczny niehormonalny | metoda bez hormonów, najczęściej miedziana | obfitość miesiączek, bóle miesiączkowe, czas stosowania |
System wewnątrzmaciczny hormonalny jest zakładany do jamy macicy przez lekarza. Uwalnia hormon miejscowo i działa długoterminowo. Może być dobrym rozwiązaniem dla pacjentek, które nie chcą pamiętać o codziennym przyjmowaniu tabletki i oczekują metody odwracalnej, ale długotrwałej.
U części pacjentek system hormonalny może zmniejszać obfitość miesiączek i bóle miesiączkowe. Przed założeniem konieczna jest konsultacja, badanie ginekologiczne oraz ocena, czy nie występują przeciwwskazania.
Niehormonalny system wewnątrzmaciczny, najczęściej miedziany, nie zawiera hormonów. Może być rozważany u pacjentek, które nie chcą lub nie mogą stosować metod hormonalnych. Jest metodą długoterminową i odwracalną.
Przy tej metodzie warto omówić z lekarzem charakter miesiączek, ponieważ u części pacjentek krwawienia mogą być bardziej obfite lub bardziej bolesne. Dlatego dobór wkładki powinien uwzględniać zarówno skuteczność, jak i komfort pacjentki.
Większość metod antykoncepcji chroni przed ciążą, ale nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową. W tym celu znaczenie ma stosowanie prezerwatywy, zwłaszcza przy nowych lub niestałych kontaktach seksualnych.
Konsultacja ma na celu dobranie metody bezpiecznej, skutecznej i możliwej do stosowania przez pacjentkę w praktyce. Lekarz omawia zalety i ograniczenia poszczególnych metod, sposób stosowania, możliwe działania niepożądane oraz sytuacje, w których należy zgłosić się na kontrolę.
Lekarz pyta o choroby przewlekłe, leki, migreny, ciśnienie tętnicze, palenie papierosów, zakrzepicę, ciąże, porody i wcześniejsze metody antykoncepcji.
W zależności od sytuacji wykonywane jest badanie ginekologiczne, pomiar ciśnienia, analiza wyników oraz kwalifikacja do konkretnej metody.
Lekarz omawia metody hormonalne, niehormonalne, krótkoterminowe i długoterminowe oraz pomaga dobrać rozwiązanie do trybu życia pacjentki.
Pacjentka otrzymuje informacje, jak prawidłowo stosować wybraną metodę, co zrobić w razie pominięcia dawki i kiedy zgłosić się na kontrolę.
Jeśli metoda nie jest dobrze tolerowana, powoduje działania niepożądane lub nie odpowiada pacjentce, można rozważyć jej zmianę.
Dobór antykoncepcji nie musi być decyzją na wiele lat. Jeśli pacjentka źle toleruje daną metodę, zmieniają się jej plany, stan zdrowia albo oczekiwania, warto omówić z lekarzem inne możliwości.
Nie. Przed dobraniem tabletek trzeba ocenić przeciwwskazania, szczególnie dotyczące estrogenów, migren, nadciśnienia, palenia papierosów, zakrzepicy i chorób przewlekłych.
Tabletki dwuskładnikowe zawierają estrogen i progestagen, a jednoskładnikowe tylko progestagen. Różnią się sposobem działania, zasadami stosowania i przeciwwskazaniami.
Dla części pacjentek tak, ponieważ nie wymagają codziennego przyjmowania tabletki. Nadal są to jednak metody hormonalne i wymagają kwalifikacji podobnie jak inne metody z estrogenem.
Tak. Istnieją systemy wewnątrzmaciczne niehormonalne, najczęściej miedziane, oraz hormonalne. Wybór zależy od stanu zdrowia, miesiączek i oczekiwań pacjentki.
Nie. Tabletki, krążki, plastry i systemy wewnątrzmaciczne chronią przed ciążą, ale nie chronią przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową.
Jeśli chcesz dobrać metodę antykoncepcji, zmienić dotychczasowe zabezpieczenie albo omówić tabletki, krążek, plaster lub system wewnątrzmaciczny, umów wizytę u lek. Wojciecha Mazika.
Rejestracja:
+48 668 447 436
kontakt bezpośredni: +48 605 724 691
